Klankbordavonden over de toekomstige profilering van Castrum Peregrini en de omgang met een moeilijk verleden

Date: 28/03/2019

Time: 19:00

Tijdens twee avonden willen wij met betrokkenen – ooggetuigen uit het verleden van de organisatie, partnerinstellingen, fondsen, pers, kunstenaars en curatoren – bij Castrum Peregrini in gesprek gaan over de vraag hoe de zwarte bladzijden uit zijn geschiedenis een plek te geven in zijn missie, uitingen en activiteiten.

Sinds enige jaren is door diverse auteurs en in verschillende publicaties een aantal pijnlijke aspecten van het verleden van Castrum Peregriniaan de orde gesteld. Joke Haverkorn van Rijsewijk was in 2013 de eerste die hier, in nog vrij bedekte termen, de aandacht op vestigde. De film van Janina Pigaht, Herengracht 401, volgde dit patroon en veel explicieter kwamen zij aan de orde in de herinneringen die Frank Ligtvoet in 2017 in Vrij Nederland publiceerde. Daarin viel met betrekking tot de kring rond Wolfgang Frommel voor het eerst de term ‘seksueel misbruik’. In 2012 jaar geleden namen wij het initiatief voor het schrijven van een biografie over Gisèle van Waterschoot van der Grachtdoor Annet Mooij, die in september jl. onder de titel De eeuw van Gisèle verscheen en waarvoor uitgebreid onderzoek werd verricht. Het resultaat liet er weinig twijfel over bestaan dat er achter Frommels pedagogiek een praktijk schuilging die vandaag de dag onder de noemer van seksueel misbruik wordt geschaard.

Deze conclusie kunnen wij niet naast ons neerleggen. Ze betekent voor ons dat wij met een ambigue beeld van Castrum Peregrini moeten omgaan. Zoals Mooij schrijft: ‘Het oude Castrum was een gespleten wereld; er zijn levens gered en levens ontwricht, mensen begeesterd en mensen beschadigd.’ Deze conclusie betekent óok dat wij, als het huidige bestuur van Castrum, onze verantwoordelijkheid willen nemen en ons verplicht voelen ons rekenschap te geven van deze zwarte bladzijden uit de geschiedenis van de gemeenschap en de stichting wier naam wij nog altijd dragen.

Maar hoe? In de eerste plaats willen we de ruimte geven aan de ervaringen en herinneringen van degenen die beschadigd zijn. Zij zullen worden benaderd en gehoord door een onafhankelijke commissie o.l.v. oud-rechter Frans Bauduin, die daarover ook zal rapporteren. Daarnaast hebben de nieuwe kennis en inzichten ook gevolgen voor de koers en de toekomst van onze eigen stichting. De geschiedenis van Herengracht 401 en zijn bewoners is door Mooij tegen het licht te gehouden en haar boek wordt daarmee de hoofdreferentie bij het vertellen van ons verhaal.

Hoe kunnen we nu op een zinvolle manier het profiel van de stichting opnieuw vormgeven? Welke programma’s moeten we wel en niet uitvoeren? Hoe geven we ruimtelijk en communicatief uitdrukking aan de nieuwe inzichten? Daarover willen we graag in gesprek gaan…

De avonden vinden plaats o.l.v. Jeroen van Kan. Annet Mooij zal aanwezig zijn om haar kennis te delen en vragen te beantwoorden. Iris van der Tuin is rapporteur. De uitkomsten van de eerste avond zal met een focusgroep in een discussiestuk verwerkt worden. Dat discussiestuk zal vervolgens op een tweede publieke avond op 28 maart de basis vormen voor een vervolg van het kritisch gesprek.

De avonden zullen ingepland worden na publicatie van de rapportage van de comissie en vinden plaats in de galerieruimte van Castrum Peregrini. Begin 19 uur. RSVP mail@castrumperegrini.nl