mythes van onze tijd

mythes van onze tijd

 

Castrum Peregrini nodigt denkers, dichters, essayisten, journalisten en critici uit om de mythes van onze tijd te belichten en te ontmaskeren in schrift en voordracht.

Zij zullen in een voordracht van 30 à 35 minuten de expositie, deconstructie, genealogie of verschijningsvorm van een hedendaagse mythe uit de doeken doen. Het is niet onwaarschijnlijk dat prosecco en olijven, minaretten en kerktorens, de klimaatverandering en de elektrische auto, de eeuwige jeugd van Madonna, Iamsterdam, het zwart van Obama en Ophra Winfrey, Sushi en Pecha Kucha, De gehaktbal bij Ikea, de hipheid van Apple en het syndroom van Facebook de revue zullen passeren.

De kritische en onderhoudende essays over de mythes van onze tijd willen we uiteindelijk zowel online als in druk toegankelijk maken voor een breder publiek.

MYTHES VAN ONZE TIJD zijn in 2010 gepresenteerd door

Barber van de Pol: ‘de perfectie’
Jan Baeke: ‘de spontane, leuke meid’
Bas Heijne: ‘de behoefte aan commentaar’
Maarten Doorman: ‘de elite’
Elsbeth Etty: ‘het huwelijk’
Terry van Druten: ‘het atelier’
Maartje Somers: ‘de vrije keuze’
Bianca Stigter: ‘het plastic’
Emile Fallaux: ‘the wisdom of the crowd’
Piet Meeuse: ‘de natuur’

 

Gesproken essays over kenmerkende verschijnselen van de hedendaagse cultuur

RB

Roland Barthes schreef zijn Mythologieën tussen 1954 en 1956. Het boek verscheen in 1957. Mythologieën omvat een ideologische kritiek op de taal van de massacultuur en een semiologische ontleding van deze taal.

In zijn voorwoord van de heruitgave uit 1970 stelde Barthes dat er geen nieuwe mythologieën meer geschreven konden worden. Niet dat ‘het object’ veranderd was maar Barthes’ belevenis van de omwenteling die het jaar 1968 bracht, liet hem twee jaar later denken dat de kritiek op het (klein-) burgerlijk normen- en waardestelsel, die hij door zijn Mythologieën trachtte te introduceren, overbodig geworden was.

Anno 2009 bevinden wij ons in een “postideologisch” tijdperk. De ontnuchtering over 1968 heeft plaats gevonden. De geopolitieke herschikking, aangejaagd door de economische, ecologische en culturele identiteitscrisis, brengt surreële uitgroeisels van nationalisme en, ja, een nieuwe burgerlijke roep naar normen en waarden met zich mee.

Het lijkt wel of alleen populisten en cultuurpessimisten een antwoord bij de hand hebben op de vele vragen die worden opgeroepen. Intellectuelen lijken niet in staat te zijn een adequaat antwoord te formuleren op de huidige ontwikkelingen. Het woord intellectueel zelf is een scheldwoord geworden.

Barthes ontwikkelde een heel eigen tactiek:  bewustwording van moderne mythes. Hij hekelde de zogenaamde “…‘natuurlijkheid’ die de pers, de kunst, de opinie toekennen aan een werkelijkheid die dan wel de werkelijkheid is waarin wij leven, maar die daarom niet minder historisch is”. Mythes bepalen onze waarneming, ons oordeel, ons alledaags leven. Met vanzelfsprekendheid gebruiken wij voorwerpen, beelden, begrippen in een context, die wij niet ter discussie stellen, maar die dat wel waard is; Om bewustwording van onze maatschappelijke situatie te bereiken, om kritisch te blijven en ook om over ons zelf te kunnen blijven lachen. Dit proces willen wij bij Castrum Peregrini, op een speelse, maar bloedserieuze manier opnieuw verkennen.

 

Geselecteerde ´mythes´ worden 2011 gepubliceert in samenwerking met Uitgeverij Cossee..

.

Het project Mythes van onze tijd is mede mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Holland en door Stichting LIRA Fonds.